تبلیغات تبلیغات
خانه » مطالب دندانپزشکی » دندانپزشکان چگونه دندان ما را بی حس می کنند؟

دندانپزشکان چگونه دندان ما را بی حس می کنند؟

64-15776

آمپول بی حسی دندانپزشکی بسیاری از ما از دندان پزشکی می ترسیم و هنگام پا گذاشتن به مطب یا کلینیک دندان پزشکی قلبمان به تپش می افتد. ریشه این ترس معمولا دو چیز است؛ تزریق بی حسی با یک سرنگ فلزی بزرگ و مهیب یا صدای ناهنجار مته دندانپزشکی…
احتمالا برای شما هم این سوال مطرح است که چرا این سرنگ چنین هیبت ترسناکی دارد و چرا گاهی به محض تزریق بی حسی، قلبمان به تپش می افتد یا حالمان دگرگون می شود؟ چرا گاهی هرچه دندان پزشک به بیمار آمپول تزریق می کند، دندانش بی حس نمی شود؟ آیا تزریق بی حسی برای زنان باردار و افراد مسن خطرناک است؟ دکتر بهمن درخشان، متخصص جراحی دهان، فک و صورت و عضو هیات علمی پردیس بین الملل دانشگاه تهران به این پرسش ها پاسخ داده است.

چرا ظاهر سرنگ آمپول بی حسی اینقدر ترسناک است؟
به دلیل اینکه ماده بی حسی آمپول دندان پزشکی در یک محفظه کپسول مانند قرار دارد، برای تزریق آن ناچار باید از یک سرنگ فلزی بلند با سرسوزنی که اندازه آن بین 4/5- 2/5 سانتی متر است، استفاده کرد. کل این مجموعه از نوک سر سوزن تا انتهای سرنگ حدود 20 سانتی متر طول دارد و برای بیماری که زیر دست دندان پزشک نشسته، دیدن چنین سرنگ بلند و فلزی ای که به طرف داخل دهان وی در حال حرکت است، می تواند ترسناک باشد.

چه کنیم که از تزریق آمپول بی حسی نترسیم و تزریق اینقدر برای ما دردناک نباشد؟
باید به خود یادآوری کنید تزریق بی حسی، از درد حین عمل دندان پزشکی جلوگیری می کند. باید یک درد کوچک را تحمل کرد تا مانع احساس درد بیشتر شد. از طرفی می توانید از دندان پزشک بخواهید پیش از تزریق بی حسی، مخاط ناحیه ورود سوزن را با ژل یا اسپری بی حس کند.

چرا گاهی تزریق بی حسی باعث احساس تپش قلب می شود؟ چگونه می توان از بروز چنین حالتی جلوگیری کرد؟
شرایط محیط دندان پزشکی و حالت های روانی فرد که خود را آماده رفتن به دندان پزشکی می کند، باعث آزاد شدن برخی هورمون ها در بدن می شود که سردسته آنها آدرنالین است. ماده بی حسی معمول دندان پزشکی هم دارای مقدار اندکی از همین ماده است که به دنبال تزریق آن ضربان قلب و در برخی مواقع فشار خون بالا می رود. البته این وضعیت معمولا گذراست و حدود ? تا ?? دقیقه بعد برطرف می شود اما چنانچه بیمار دچار بیماری های زمینه ای مثل فشارخون یا ناراحتی قلبی است یا سابقه ابتلا به تپش قلب پس از تزریق بی حسی دارد، لازم است دندان پزشک را پیش از تزریق مطلع کند تا برای وی از ماده بی حسی دیگری که بدون آدرنالین است، استفاده کند.

چند نوع آمپول بی حسی در دندان پزشکی داریم و تفاوت آنها در چیست؟
تفاوت آمپول های بی حسی دندان پزشکی در نوع ماده بی حسی و نیز ماده رگ فشار یا همان وازوکانستریکتور آنهاست. انواع مواد بی حسی آمپول دندان پزشکی که در کشور ما وجود دارد شامل حداقل ۵ نوع ماده بی حسی و ۲ نوع ماده رگ فشار است که تفاوت عمده آنها در قدرت و زمان اثربخشی دارو است.

چرا پس از تزریق بی حسی در فک پایین احساس می کنیم فک و دهانمان سنگین شده اما در فک بالا چنین احساسی نداریم؟
استخوان فک بالا ساختار اسفنجی دارد. به همین دلیل ماده بی حسی پس از تزریق به سادگی از استخوان می گذرد و دندان و نواحی مجاور را بی حس می کند اما استخوان فک پایین ساختار متراکم تری دارد و ماده بی حسی نمی تواند به سادگی از آن بگذرد و روی دندان اثر بگذارد. پس دندان پزشک مجبور است با وارد کردن سوزن به نقطه ای در داخل و انتهای فک پایین، تنه عصبی فک را بی حس کند. به همین دلیل علاوه بر دندان مورد نظر و نسج اطراف، نیمی از صورت که با آن رشته عصبی، عصب دهی می شود هم بی حس می شود.

چرا گاهی هرچه دندان پزشک بی حسی تزریق می کند، دندان بی حس نمی شود و هنوز درد دارد؟ آیا این جمله که دندان چون عفونی است بی حس نمی شود، درست است؟
بی حس شدن دندان عمدتا به مهارت دندان پزشک و توانایی بیمار در باز نگه داشتن دهان بستگی دارد. در برخی موارد نیز چنانچه دندان عفونی باشد، به علت تغییر در pH ایجاد شده در محیط انتهای ریشه، با اختلال در به دست آوردن بی حسی کامل مواجه می شویم. در این مواقع هرچند از بی حسی های بلوک کننده هم استفاده شده باشد که در ناحیه دور تر از عفونت تاثیر می کند، باز احساس درد ممکن است به صفر نرسد و به استفاده از روش های بی حسی کمکی نیاز باشد.

آیا تزریق بی حسی در زنان باردار و افراد سالمند خطرناک است؟
به هر حال تزریق برخی از انواع بی حسی ها در زنان باردار ممکن است باعث بروز مشکلاتی شود. معمولا توصیه می شود در این افراد از لیدوکایین به صورت خالص و بدون ماده رگ فشار استفاده شود. در خصوص افراد سالمند، چنانچه سابقه بیماری خاصی را ذکر نکنند، مشکلی از نظر تزریق بی حسی وجود ندارد.
کلیه بیماران مبتلا به مشکل قلبی عروقی یا هرگونه بیماری دیگری که این سیستم را تحت تاثیر قرار می دهد (چه تحت کنترل باشند چه نباشند) و همچنین زنان باردار لازم است پیش از شروع درمان وضعیتشان را به دندان پزشک اطلاع بدهند.

آیا جایگزینی برای تزریق بی حسی وجود ندارد؟ نمی توان بدون تزریق بی حسی دندان را ترمیم یا جراحی کرد؟
درحال حاضر جایگزین مناسب و همه گیری برای تزریق بی حسی ایجاد نشده است. در برخی از افراد می توان تکنیک های هیپنوتیزم را برای القای احساس بی دردی به کار برد و در برخی دیگر از بیهوشی عمومی برای انجام امور دندان پزشکی استفاده کرد. البته مزایا و معایب این روش ها باید در مورد هر بیمار سنجیده شود. برخی ترمیم های سطحی در حد مینای دندان را می توان بدون تزریق بی حسی انجام داد.

اینکه برخی ادعا می کنند برای ترمیم و درمان ریشه دندان نیازی به بی حس شدن دندانشان ندارند، درست است؟
برخی افراد آستانه تحمل درد بالایی دارند و این مساله باعث می شود برای ترمیم دندان خود بی حسی درخواست نکنند اما در درمان ریشه، این بی دردی بسیار کمتر دیده می شود.

منبع:salamat.ir

سایت ایران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *